Ana Sayfa Dünya, Magazin 10 Mart 2020

Finansal krizin ayak sesleri

OPEC toplantısında anlaşmazlık yaşanınca petrol fiyatları yüzde 30 geriledi. Borsa İstanbul dahil tüm uluslararası borsalar çakıldı. Finansal…

OPEC toplantısında anlaşmazlık yaşanınca petrol fiyatları yüzde 30 geriledi. Borsa İstanbul dahil tüm uluslararası borsalar çakıldı. Finansal panik Türkiye gibi kırılgan ekonomilerin riskini artırıyor

46

Finansal krizin ayak sesleri

Son günlerde petrolde yaşanan hareketlilik, dün fiyatlarda olağanüstü gelişmelerle devam etti. Petrol fiyatları son 30 yılın en sert değer kaybını yaşadı. Petrolün varil fiyatı cuma gününü 45 dolar seviyesinde kapatırken, pazartesi sabahı 31 dolara kadar geriledi. Böylece bir günlük değer kaybı yüzde 30’u yakaladı.

Fiyatlardaki bu gelişmede Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) Avusturya’nın başkenti Viyana’da düzenlediği ve 7 saat süren toplantıda, üretim kesintisi kararı alınamaması etkili oldu. Suudi Arabistan liderliğindeki OPEC’in önerdiği günlük 1,5 milyon varillik ek petrol üretim kesintisine Rusya önderliğindeki OPEC dışı ülkelerin sıcak bakmaması nedeniyle iki grup arasında anlaşma sağlanamadı. Bu nedenle mevcut üretim kesintisi anlaşmasının 31 Mart’ta sona erecek olmasıyla küresel petrol piyasasında arz fazlasının artacağı bekleniyor. Öte yandan Çin’de ortaya çıkan ve dünyaya hızla yayılan koronavirüs (Kovid-19) salgını, küresel ekonomik büyüme beklentilerini ve dünya genelinde ham petrol tüketimini olumsuz etkileyerek fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturmaya devam ediyor.

Citigroup’un emtia araştırma masasının başında olan Ed Morse, Bloomberg’e yaptığı yorumda, “Aynı anda hem arz fazlasının hem de talep şokunun yaşandığını ilk defa görüyorum. Bu kombinasyon çok nadir yaşanır ve o yüzden bundan sonra ne olacağının bilinmesi de daha zor” ifadelerini kullandı.

PİYASALARDA YAŞANANLAR

1- Petrol günlük yüzde 30 değer kaybetti.

2- Rusya’nın para birimi Ruble yüzde 6 değer kaybetti.

3- ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 0,5’le tarihinin en düşük seviyesine düştü.

4- Fransa ve Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizleri eksiye düştü.

5- ABD dolar endeski (DXY) yüzde 1 değer kaybetti.

6- Borsa İstanbul dahil tüm uluslararası borsalar yüzde 2 ila 4 değer kaybetti.

DEDİKODULAR

1- Portföyünde petrol de bulunan fonlar büyük zararda. Bir kısmının iflas ettiği söyleniyor. Önümüzdeki günlerde finansal piyasalara düşen haberlerle panik havası artabilir.

2- OPEC’in petrol arzını kısmama böylece petrol fiyatlarını düşürme kararının arkasında ABD Başkanı Trump olduğu düşünülüyor. Petrol savaşları olarak

3- Amerikan Merkez Bankası’nın (Fed) geçen hafta faizleri düşürmesi sonrası gözler Avrupa Merkez Bankası’na (ECB) çevrildi. ECB’nin faizleri henüz düşürmemesi nedeniyle Avro değer kazandı. Önümüzdeki günlerde ECB’nin de politika faizlerini düşürmesi bekleniyor.

4- Goldman Sachs ham petrolün varil fiyatının 20 dolara kadar düşmesini bekliyor. Bu durum panik rüzgarının şiddetini artırıyor.

TÜRKİYE’YE ETKİLERİ

Olumlu etkiler

1- Petrol ithalatçısı konumunda olan Türkiye’nin cari dengesi petrol fiyatlarının düşmesinden olumlu etkilenecek.

2- Enflasyon sepetinde önemli bir ağırlığa sahip olan akaryakıt fiyatlarının düşmesiyle enflasyon oranının düşmesi bekleniyor.

3- İmalat sanayiinde önemli maliyet kalemlerinden olan petrolde fiyatların düşmesiyle üretim maliyetlerinde rahatlamalar yaşanacak.

 Riskler

1- Küresel piyasalarda gerek petrol gerekse koronavirüs paniği yeni haberlerle daha da artıyor. Artan panik ortamında küresel fonlar riskten kaçıyor. Türkiye ise gelişmekte olan ülkeler içinde ülke risk primi (CDS) en yüksek olan ülke konumunda. Süreç, ilerleyen dönemde Türkiye’den sermaye çıkışlarına neden olabilir.

2- Portföyünde değer kaybeden varlıkları bulunduran fonların büyük zarar ettiği dedikodular arasında.

3- Türkiye’nin dış ticaretinde en büyük pay Rusya’nın. Rusya’yı olumsuz etkileyecek bir krizin Türkiye’ye de yansımaları olacak. Özellikle turizmde koronavirüsün ardından yaşanan son gelişmeler beklentileri olumsuz etkiliyor.

RUSYA’DAN İLK AÇIKLAMA: DAYANACAK GÜÇTEYİZ

Krizin ardından gözler petrol ve doğalgaz ihracatçısı Rusya’ya çevrildi. Rusya Maliye Bakanlığı, ülkenin Ulusal Refah Fonunda 1 Mart itibarıyla 10,1 trilyon ruble bulunduğunu kaydederek, “Fondaki varlıklar, petrol fiyatlarının 6-10 yıl boyunca varil başına 25-30 dolar seyretmesi halinde oluşacak açığı kapatabilecek düzeyde” açıklamasında bulundu.

ESNAFIN GÖZÜ AKARYAKITTA

Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfedereasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, “Enflasyon hesaplamasında bir çok kalem akaryakıt fiyatlarına bağlı olarak değişiklik gösteriyor. Uluslararası petrol krizinin bizim açımızdan fırsata çevrilebilmesi için petrol fiyatlarındaki düşüşün en kısa zamanda pompaya yansıtılması gerekir. Yeni fiyatlara göre benzinin litre fiyatının 5 TL, motorinin de 4.50 TL ye kadar indirilmesi gerekir” dedi.

EN BÜYÜK REZERV VENEZUELA, EN BÜYÜK ÜRETİCİ ABD

Dünyadaki en büyük petrol rezervine sahip ülke Venezuela. Ancak ham petrolün en büyük işleyicisi ABD. Küresel düzeyinde üretilen petrolün yüzde 16’sı ABD’li şirketler tarafından çıkarılıp işleniyor. Küresel petrol üretiminde en büyük paya sahip ülke ABD olsa da, diğer üreticiler için petrol fiyatları çok daha önemli. Zira Rusya ekonomisinin büyüklüğü 3 trilyon dolarken, ABD ekonomisinin büyüklüğü 21 trilyon dolar. Başka bir deyişle petrol üretimi ve ihracatı Rusya için daha önemli. Bu nedenle petrol fiyatlarındaki gelişme ABD’ye zarar verse de Rusya, İran, Venezuela gibi ülkeler için krizin etkisi daha yıkıcı.

En fazla petrol rezervine sahip ülkeler

>>Venezuela: 303 milyar varil

>>Suudi Arabistan: 298 milyar varil

>>Kanada: 167 milyar varil

>>İran: 156 milyar varil

>>Irak: 147 milyar varil

>>Rusya: 106 milyar varil

>>Kuveyt: 102 milyar varil

>>BAE: 98 milyar varil

>>ABD: 61 milyar varil

Kaynak Birgün

Google News XX Sitesi


Tema Tasarım |